ประเพณีตานก๋วยสลาก

ประเพณีตานก๋วยสลาก

วัดพระธาตุหริชัย  อำเภอเมือง  จังหวัดลำพูน จัดขึ้นในช่วงเดือนกันยายน

%e0%b8%95%e0%b8%b2%e0%b8%99%e0%b8%81%e0%b9%8b%e0%b8%a7%e0%b8%a2%e0%b8%aa%e0%b8%a5%e0%b8%b2%e0%b8%81

งานทำบุญทานข้าวสลาก  หรือต๋านก๋วยสลาก  คืองานประเพณีทำบุญสลากภัตต์ เป็นประเพณีของชาวล้านนา ซึ่งนิยมทำกันในช่วงกลางพรรษา  ในราวปลายเดือนสิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม   และจะกินกันมากในเดือนกันยายน  เพราะถึงว่าเดือนนี้เป็นเดือนที่อดอยากของชาวบ้าน  ด้วยเหตุหลายประการ  ประการสำคัญคือข้าวเปลือกที่เก็บไว้ในยุ้งฉางจะใกล้จะหมด  หรือหมดไปแล้ว    คนที่มีข้าวเปลือกก็จะเก็บไว้จนกว่าจะเก็บเกี่ยวข้าวใหม่มาใส่ในปีต่อไป   ซึ่งจะเป็นในเดือนมกราคม   คนที่ซื้อกินข้าวสารก็จะหาซื้อยากและมีราคาแพง  ด้วยเหตุนี้ซึ่งถือว่าในระหว่างเดือนเหล่านี้เป็นเดือนที่แร้นแค้น   อดอยาก  เมื่อคนทั่วไปอดอยากก็พากันคิดถึงผีที่เป็นญาติพี่น้องก็คงจะอดอยากเช่นกัน  หวังว่าพ่อแม่พี่น้องที่ตายไปแล้วจะไม่มีเครื่องอุปโภคบริโภคจึงรวมกันจัดพิธีทำบุญทานข้าวสลาก  จัดข้าวปลาอาหารของกินของใช้ไปถวายแก่พระภิกษุสงฆ์   เพื่ออุทิศส่วนบุญให้แก่ญาติที่ล่วงลับไปแล้ว   การทำบุญทำทานข้าวสลาก   มีพิธีการทานผิดกับการทานในโอกาสอื่นตรงที่ไม่จำเพาะเจาะจงแก่สงฆ์รูปองค์ใด   จึงทำเป็นสลากไปปะปนกันในพระภิกษุ สามเณรจับสลากหรือฉลาก  หากก๋วยสลาก  หรือภาชนะที่บรรจุเครื่องไทยทานตกที่พระภิกษุสามเณรรูปใดก็จะยกก๋วยสลากถวายแก่รูปนั้น

โดยก่อนที่จะถึงวันตานก๋วยสลาก ชาวล้านนาจะเรียกว่าวัน วันดา หรือที่เรียกกันว่าวันสุกดิบ โดยชาวบ้านจะจัดเตรียมข้าวปลา อาหาร รวมทั้งสิ่งของเครื่องใช้ที่จำเป็นต่างๆ ก่อนที่จำนำมาใส่ในก๋วยสลาก  พอใส่ทุกอย่างลงไปเสร็จเรียบร้อย ก็จะนำเหลาไม้ไผ่ที่ทำเป็นก้านยาวเล็กๆเพื่อนำมาเป็นยอดก๋วยสลาก เพื่อนำมาเสียบกับเงิน บุหรี่หรือกล่องไม้ขีดไฟ ตามกำลังศรัทธาที่แต่ละคนจะสามารถมีให้ได้ โดยในอดีตจะเป็นการนำใบลานมาทำเป็นยอดของก๋วยสลากแทน แต่ในปัจจุบันใบลานนั้นหายากจึงนิยมใช้เหลาไม้ไผ่มาทำแทน ซึ่งหากใช้ใบลานนั้นก็จะมีการเขียนระบุถึง ชื่อ นามสกุล ของบรรพบุรุษหรือผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว และเมื่อถึงวันก๋วยสลาก จะมีการรวบรวมแล้วนำไปไว้ที่หน้าวิหารเพื่อประกอบพิธีกรรมทางศาสนา โดยหระภิกษุสงฆ์จะอ่านชื่อของเจ้าของสลาก ก่อนที่จะกรวดน้ำให้กับผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว เป็นอันเสร็จสิ้น

นับว่าเป็นประเพณีของชาวล้านนาที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน หากท่านใดสนใจหรือมีความศรัทธาต่อประเพณีดังกล่าวก็สามารถเข้าร่วมได้เช่นกัน ตามวันและเวลา ที่เราได้ระบุเอาไว้ได้เลย